Tháp nghiêng Pizza nổi tiếng thực ra không phải là một tòa tháp mà là một bộ phận của quần thể campodei Miracoli ở phía Đông Bắc quảng trường thành phố Pizza, Ý.

Tháp nghiêng Pizza do Mugahe và Borna Nasi người Australia thiết kế, bắt đầu xây dựng vào năm 1174, trải qua hơn 100 năm, đến năm 1350 mới hoàn thiện. Ngoài vài cột trụ làm bằng đá kim cương, toàn bộ các kiến trúc còn lại đều được làm bằng đá thạch anh.
Tháp nghiêng Pizza cao 567m. Tháp có hình tròn, thân tháp từ dưới lên thu nhỏ dần lại, 6 tầng ở giữa được thiết kế hoàn toàn giống nhau. Nền tháp có đường kính khoảng 196m, trên đỉnh có đường kính là 127m. Toàn bộ tháp nặng tới 1.45 vạn tấn. Tháp có 8 tầng, tầng thấp nhất có 15 cột trụ tròn, 6 tầng ở giữa mỗi tầng có 31 cột trụ tròn, tầng trên cùng có 12 cột trụ tròn, tầng 2 đến tầng 7 rộng rãi, tầng 8 làm đỉng chuông, thu nhỏ vào phía trong, trên tường tầng 1 được trang trí điêu khắc rất nhiều. tron tháp có 244 bậc cầu thang hình xoắn ốc, có thể lượn vòng mà đi lên tới đỉnh tháp.
[You must be registered and logged in to see this image.]
Tháp nghiêng Pizza cao 567m
Tháp nghiêng Pizza khi mới xây dựng dáng thẳng đứng, khi tầng thứ 3 được hoàn thành, người ta phát hiện do móng của nó đào không sâu, tầng móng dưới đất nông (toàn bộ thành Pizza được xây dựng trên nền một con sông đã được san lấp đầy đất), thân tháp bắt đầu nghiêng, kiến trúc sư phụ trách xây dựng tháp hạ lệnh nâng phần lún của tháp để giữ tháp được cân bằng. Kết quả là tháp lại càng lún sâu hơn cuối cùng đành phải cho dừng thi công.
94 năm sau, kiến trúc sư Xi – mông được giao trách nhiệm tiếp tục tiến hành thi công tháp nghiêng. Vào năm 1275, khi ông bắt đầu bắt tay xây dựng công trình, độ nghiêng ở tầng thứ 3 của tháp đã lên tới 90 cm. Xi – mông đã không để ý đến vấn đề này. Năm 1284 lại xây thêm 3 tầng. Đương nhiên cách làm này không phải là không có những cách thức cụ thể, bởi vì Xi – mông và kiến trúc sư sau này cũng phải chú ý đến vấn đề nghiêng của vật kiến trúc. Để giảm trọng lượng phần trên của tháp, Xi – mông không chỉ giảm bớt khối lượng phần trên của tháp mà còn lựa chọn các nguyên liệu nhẹ, và trong tường còn để lại một khe hổng khoảng 30 – 80cm, càng lên cao chỗ rỗng càng lớn.
Đến năm 1350, tháp nghiêng mới được xây dựng giống như hình dáng mà ngày nay chúng ta đang thấy. Tầng 7, 8 và khung chuông là do kiến trúc sư Pizzarenco xây dựng, ở giữa tầng 7 và 8 có một số bước chuyển ngoặt, tầng 8 nghiêng về phía bắc (toàn bộ tháp nghiêng về phía nam). Ngoài ra, tháp nghiêng không có đỉnh lầu. Đây là một thủ pháp tinh xảo của các kiến trúc sư dùng để giảm bớt trọng lượng và giúp tháp có một vòng tròn nhỏ có đường kính 2,1m.
[You must be registered and logged in to see this image.]
Tháp nghiêng Pizza khi mới xây dựng dáng thẳng đứng chứ không nghiêng như ngày nay
Tháp nghiêng Pizza từ khi được xây dựng đến nay, mỗi năm lún xuống khoảng 1-2mm. Cho đến nay tháp đã nghiêng tới 5.5 độ. Trung tâm đỉnh tháp đã lệch so với đường thẳng đứng là 5m. Phía nam của đỉnh tháp thấp hơn phía Bắc là 2.5m, nhìn rất hùng vĩ. Tháp nghiêng vốn dĩ có thể nghiêng mà lại không bị đổ, chủ yếu là do chất lượng kiến trúc – mỗi viên đá đều được dán chặt lại với nhau, khiến cho tháp nghiêng giữ được tính hoàn chỉnh của mình, nếu không thì tháp nghiêng sớm đã bị đứt đoạn mà đổ sập rồi.
Để cứu tháp nghiêng, mọi người đã hiến kế sách, đưa ra nhiều phương án. Có người nghĩ dùng dây thừng và khí cầu để kéo thân lên, giảm bớt áp lực móng của tháp, có người nghĩ là “nhổ” tháp nghiêng lên, từng bước từng bước tu sửa lại. Có công ty kiến nghị dùng cột thép để di tháp, một công ty khác lại kiến nghị dùng dây cáp sắt để cố định tháp… Ngoài ra mọi người còn đưa ra không ít những phương pháp gia cố tháp nghiêng.
Nhưng bất kỳ cử động nào cơ bản đều rất nguy hiểm. Năm 1934, mọi người đã từng mang 90 tấn bê tông đắp vào xung quanh tháp. Kết quả là tốc độ nghiêng của tháp càng nhanh hơn, nhưng đến năm 1970 lại thành công xung quanh tháp nghiêng 3km đã ng chặn dòng nước dưới đất, dòng nước ngầm vì thế mà dừng lại, từ đó khiến cho tháp nghiêng giảm tốc độ lún.
Năm 1980, tháp nghiêng Pizza ngừng đón khách, tiến hành tu bổ. Đầu tiên dùng 18 cột đá hoa cương chôn dưới đáy tháp, để tầng đáy và móng của toàn tháp cố định lại với nhau, sau đó nền đá tiếp tục thêm hỗn hợp bê tông, tiếp tục đổ thêm 600 tấn bê tông vào phía bắc của tháp này để làm cân bằng với trọng lượng phía nam của tháp. Hậu quả của cách thức này rất rõ rệt, đến cuối năm 1993, thân tháp thôi không nghiêng nữa, ngược lại nó còn lệch về phía bắc 4mm.
[You must be registered and logged in to see this image.]
Tháp nghiêng Pizza từ khi được xây dựng đến nay, mỗi năm lún xuống khoảng 1-2mm
Đương nhiên nếu muốn ổn định lâu dài cần phải cải thiện tình trạng địa chấn của nền tháp. Bởi vì thành phố Pizza nằm trên một con sông, tháp Pizza lại xây dựng trên nền đất không bằng phẳng, dẫn đến việc kiến trúc trên bề mặt bị nghiêng, do dòng nước ngầm dưới đất thường có biến động sẽ ảnh hưởng tới tầng đất ở bên dưới tháp.
Mọi người cũng có thể lo lắng tới sự an nguy của tháp nghiêng bởi vì dựa vào định luật vạn vật hấp dẫn. Với tình trạng mỗi năm tháp nghiêng khoảng 1cm, có lẽ khoảng 2000 năm sau, phía bắc của tháp sẽ vượt qua trục thẳng đứng của tháp trước đây, lúc đó tháp sẽ bị đổ lật. Hy vọng rằng đến lúc đó, mọi người nhất định sẽ nghĩ được phương pháp tốt hơn, để ng chặn.
Năm 1590, nhà khoa học vĩ đại người ý Galileo Galilei đã tiến hành thí nghiệm vận động vật rơi tự do ở trên tháp Pizza. Ông dùng hai vật có trọng lượng không giống nhau thả từ trên đỉnh tháp xuống. Kết quả chúng đồng thời tiếp đất, từ đó bác bỏ phán đoán của nhà bác học nổi tiếng người Hy Lạp Aristotle: “Nhưng vật thể có trọng lượng khác nhau, tốc độ rơi cũng khác nhau”. Vì thế, tháp nghiêng Pizza càng trở nên nổi tiếng hơn.